Stan prawny na dzień 01 lutego 2011 r.

 

MOBBING

 

Nigdy nie wahaj się reagować!!!

Polskie prawo chroni ofiary mobbingu i ściga jej sprawców!!!

 

Do polskiego kodeksu pracy termin „mobbing” wprowadzono dn. 14 listopada 2003 r.

Ustawa weszła w życie dn. 01 stycznia 2004 r.

 

 

DEFINICJA  MOBBINGU

 

Art. 94.3 § 2 k. p.

Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracowników lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

 

        Z Art. 94.3 § 2 k. p. wynika, że mobbing dotyczy tylko pracowników. Osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę, nie mogą korzystać z tego artykułów mówiących o mobbingu. Mogą natomiast powoływać się na przepisy o ochronie dóbr osobistych, głównie na naruszenie dobrego imienia, bądź na przepisy kodeksu karnego. Pracownik występując o wszelkiego rodzaju roszczenia wobec pracodawcy zobowiązany jest na mocy Art. 6 k. c. udowodnić fakt, iż pracodawca dopuścił się działań naruszających przepisy prawa. Z Art. 6 k. c. wynika, że ciężar dowodu spoczywa na powodzie (pracowniku).

 

        Mobbing jest z pewnością zjawiskiem patologicznym, z którym należy walczyć wszystkimi dostępnymi metodami. Mobbing to terror psychiczny w pracy. Jego zasadniczą cechą jest bezbronność ofiary w stosunku do osoby, która nas prześladuje. Stosuje się go po to, by zniszczyć reputację pracownika, zmusić do odejścia ze stanowiska lub nawet z pracy.

 

        Mobbing zazwyczaj ma na celu lub skutkuje: poniżeniem, ośmieszeniem, zaniżeniem samooceny, wyeliminowaniem lub przynajmniej odizolowaniem pracownika od innych współpracowników.

 

        Kierunki mobbowania w zhierarchizowanych strukturach organizacyjnych:

•     mobbing ukośny – osoby mobbująca i mobbowana znajdują się na różnych poziomach;

•     mobbing prosty – osoby mobbująca i mobbowana znajdują się na tym samym poziomie.

 

TAKTYKI  MOBBINGU:

•     upokorzenia;

•     zastraszenia;

•     pomniejszenia kompetencji;

•     izolacji;

•     poniżania;

•     utrudniania wykonywania pracy.

 

ZACHOWANIA  MOBBINGOWE:

•     ciągłe, nieuzasadnione i nadmierne krytykowanie osoby pracownika lub wykonywanej przez niego pracy;

•     celowe nie przydzielanie zadań do wykonania (zgodnych z kwalifikacjami lub szczególnymi umiejętnościami pracownika), dzięki którym mógłby zaimponować swoim współpracownikom;

•     odbieranie lub zmuszenie do zrezygnowania z zadań już zleconych, które świadczyły o profesjonalizmie pracownika;

•     przydzielanie zadań pracownikowi, w których nie jest zbyt dobry w celu ośmieszenia go przed zespołem;

•     utrudnianie wykonywania zleconej pracy oraz bezzasadne hamowanie inicjatywy własnej pracownika mającej na celu podniesienie jakości pracy firmy i wizerunku zakładu pracy;

•     zmuszanie do wykonywania zadań poniżej umiejętności, pomniejszanie kompetencji pracownika;

•     wydawanie niejednoznacznych lub sprzecznych poleceń;

•     przydzielanie bezsensownych zadań do wykonania;

•     zlecanie nowych zadań w określonym terminie, w którym obiektywnie nie da się ich zrealizować;

•     zmuszanie do przymusowego zostawania po godzinach pracy;

•     zlecanie zadań zagrażających zdrowiu lub życiu;

•     przymus pracy w urągających warunkach;

•     szykanowanie i zastraszanie (np. zwolnieniem z pracy);

•     publiczne upokarzanie, ośmieszanie, poniżanie, kierowanie w stronę ofiary złośliwych żartów, przerywanie wypowiedzi;

•     publiczne nagany;

•     rozpowszechnianie złośliwych plotek;

•     lekceważenie, traktowanie „jak powietrze”, nie odpowiadanie na „dzień dobry”, wrogie spojrzenia, itd.;

•     wysyłanie obelżywych listów lub maili, terror telefoniczny;

•     nieustanne kontrolowanie;

•     izolowanie ofiary od reszty zespołu;

•     nie przyznawanie podwyżek,  pomijanie przy przyznawaniu nagród i dodatków motywacyjnych;

•     ograniczanie udziału w szkoleniach i kursach kwalifikacyjnych, zwłaszcza bezpłatnych (darmowe szkolenia i kursy tylko dla "wybranych");

•     ograniczanie awansu zawodowego pracownika;

•     itd.

 

RODZAJE  MOBBINGU

 

        Mobbing może być działaniem bezpośrednim lub niebezpośrednim, tj. takim, w którym ofiara nie ma bezpośredniego kontaktu z osobą stosującą mobbing, a jedynie jest narażona na skutki jej zamierzonych nieetycznych działań. Ma to miejsce np. w sytuacji, gdy prezes firmy mobbinguje pracownika wykorzystując do tego celów swoich wiceprezesów.

 

        Prawne konsekwencje mobbingu ponosi tylko i wyłącznie pracodawca. I to zarówno w przypadku, gdy sam się go dopuścił, jak i również wtedy, gdy tolerował tego typu praktyki i zwyczaje panujące w firmie.

 

        Mobberami (czyli sprawcami mobbingu) najczęściej bywają przełożeni. Mogą to być także nasi koledzy – współpracownicy. Zdarza się również i tak, że ofiarą mobbingu staje się szef, a mobbing stosuje zespół pracowników.

 

OBOWIĄZKI  PRACODAWCY

 

Art. 94.3 § 1 k. p.

Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi.

 

PRAWA  I  OBOWIĄZKI  PRACOWNIKA

 

Art. 94.3 § 3 k. p.

Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

 

Art. 94.3 § 4 k. p.

Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalone na podstawie odrębnych przepisów.

 

Art. 94.3 § 5 k. p.

Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie z podaniem przyczyny, o której mowa w Art. 94.3 § 2 k. p., uzasadniającej rozwiązanie umowy.

 

 

        Pamiętaj o tym, że: mobberem może być przełożony, koledzy, a nawet podwładni. Pracownik, który z tego powodu ucierpiał na zdrowiu, ma prawo dochodzić odszkodowania od pracodawcy (nawet wtedy, gdy przełożony osobiście go nie szykanował, ale tolerował mobbing). Pracownikowi należy się odszkodowanie, gdy z powodu mobbingu zwolnił się z pracy (nie może ono być niższe niż pensja minimalna, kwota maksymana nie została określona).

 

UWAGI  KOŃCOWE:

 

        O mobbingu można mówić dopiero wtedy, gdy nękanie i przemoc psychiczna ma charakter długotrwały i powtarzający się. Raz skrytykowany pracownik nie jest ofiarą mobbingu. Nie należy jednak krytykować pracownika publicznie (na forum).

 

       W oparciu o badania nad zjawiskiem mobbingu w zakładzie pracy przyjęto, że „długotrwałym nękanie lub zastraszanie pracownika” powinno trwać minimum sześć miesięcy. Istnieje jednak orzeczenie Sądu Najwyższego (wyrok z dn. 29 czerwca 2005 r.; I PK 209/04, OSN 2006, NR 9 – 10, poz. 149), które określa „długotrwałość” zupełnie inaczej. Zdaniem SN uporczywe nękanie i zastraszanie pracownika nie musi trwać aż tak długo. Ofiarą mobbingu można stać się po jednym dniu roboczym. Ogromne znaczenie ma tutaj intensywność działań uwłaczających godności ofiary.

 

Najczęściej zdarza się tak, że mobberem jest nasz przełożony. Jednak do podstawowych obowiązków szefa firmy należy, m. in. równe i sprawiedliwe traktowanie wszystkich pracowników oraz przeciwdziałanie wszelkiej dyskryminacji w zakładzie pracy.

 

Należy pamiętać o tym, że mobber jest zazwyczaj człowiekiem o zdecydowanie niższym poziomie intelektualnym od osoby przez siebie mobbingowanej. Czuje się zagrożony z powodu wielu czynników mających wpływ na wybór tzw. osoby „lepszej”. Kieruje się zazdrością i zawiścią o sukcesy swojego przeciwnika (często wydumanego w swojej własnej chorej wyobraźni). Być może zdaje sobie sprawę z tego, że został szefem firmy przez zwykły przypadek i dziwny zbieg różnych okoliczności, niekoniecznie zależnych od niego. Wobec tego stara się poderwać autorytet swojemu podwładnemu. Tak naprawdę podrywa autorytet samemu sobie, ponieważ zawsze istnieją granice, których pracodawca nie może przekroczyć w stosunku do swojego pracownika.

 

Mobber wygłaszający publicznie negatywne opinie o osobie przez siebie mobbingowanej zazwyczaj ośmiesza sam siebie i traci szacunek w oczach innych ludzi. Człowiek wartościowy i „na poziomie” nigdy nie staje się mobberem!!!

 

Mobberze!!! Szefa firmy szanuje się za to, że jest CZŁOWIEKIEM, a nie tylko za to, że jest szefem. Stoję na stanowisku, że mobber nigdy nie powinien oczekiwać szacunku od swojego pracownika.

 

Krzywdzony nieustannie człowieku!!! Pamiętaj o tym, że należy szanować swoją pracę i samego siebie. Zawsze istnieją granice, których druga osoba nie może przekroczyć w stosunku do Ciebie.

 

Mobber to osoba, którą w żadnym wypadku nie należy się przejmować. Patrząc na niego należy wyrazić ubolewanie, współczucie i żal, a w skrajnych przypadkach skorzystać z przepisów prawa i instytucji, jaką jest Sąd.

 

Bardzo wiele zachowań mobbera jest sprzeczna z Art. 5 k. c., który reguluje zasady współżycia społecznego i jest egzekwowany w Polsce – w państwie prawa.

 

Wyrok skazujący w Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odpowiednich artykułów kodeksu karnego załamuje mobberowi jego karierę zawodową oraz utrudnia dalsze życie w najbliższym środowisku i w całym cywilizowanym społeczeństwie polskim. Sprawa sądowa może zakończyć się, np. wyrokiem zakazującym naszemu prześladowcy wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym...

 

MOBBERZE!!!

 

 

MOBBERZE!!! Pamiętaj o tym, że:

 

"DOBRO  POWRACA!!!"

ZŁO  CZASAMI  TEŻ...

 

 

mgr Wioletta Nawrocka

 

Na początek.          Powrót do strony głównej.