POTĘGA  MIŁOŚCI

Tales

z Miletu.

 

TALES

Tales urodził się ok. 620 roku p.n.e., zmarł ok. 540 roku p.n.e. (żył ok. 80 lat); grecki matematyk i filozof, uważany za jednego z “siedmiu mędrców” i za ojca nauki greckiej, założyciel jońskiej szkoły filozofów przyrody; wg przekazu pisarzy starożytnych brał aktywny udział w życiu politycznym i gospodarczym Miletu; odbywał liczne podróże handlowe, podczas których zapoznał się z osiągnięciami naukowymi (gł. mat. i astronom.) Egiptu, Fenicji i Babilonii. Przewidział zaćmienie Słońca na dzień 28 maja 585 r. p.n.e. Mierzył wysokość piramid mierząc ich cień (na podstawie podobieństwa trójkątów) w chwili, gdy cień ciała ludzkiego ma długość równą jego wysokości.

Jednym z twierdzeń geometrii elementarnej, sformułowanym przez Talesa z Miletu, jest twierdzenie o proporcjonalności odcinków, na które podzielone zostały ramiona kąta przez dwie proste równoległe.

 

Poglądy filozoficzne Talesa zrywały z przeważającą we wcześniejszych koncepcjach, dotyczących powstania wszechświata, mitologiczną interpretacją zjawisk przyrody; za prapierwiastek rzeczywistości (arche) uważał wodę, która miała otaczać ze wszystkich stron płaski krąg Ziemi.

Talesowi z Miletu przypisuje się również autorstwo:

1. dowodu, że średnica dzieli koło na połowy; 2. odkrycia, że kąty przy podstawie w trójkącie równoramiennym są równe; 3. twierdzenia o równości kątów wierzchołkowych; 4. twierdzenia o przystawaniu trójkątów o równym boku i przyległych dwu kątach; 5. twierdzenia, że średnica koła jest widoczna z punktu leżącego na okręgu pod kątem prostym (wpisał w okrąg trójkąt prostokątny).

Ponadto:

6. rozwinął odkrycia dotyczące trójkątów prostokątnych nierównobocznych oraz wszystkie związane z teorią linii; 7. odkrył Małą Niedźwiedzicę (Mały Wóz); 8. napisał dzieło “O przesileniu” i “O zrównaniu dnia z nocą”; inne zjawiska uważał za niepoznawalne; 9. odkrył bieg Słońca od zwrotnika do zwrotnika; 10. określił wielkość Słońca i Księżyca jako 1/720 części drogi ich obiegów; 11. ostatni dzień miesiąca nazwał “trzydziestką”; 12. odkrył astronomiczne pory roku i podzielił rok na 365 dni; 13. pierwszy rozważał zagadnienia przyrodnicze i utrzymywał, że dusza jest nieśmiertelna; 14. opierając się na obserwacji kamienia magnetycznego i bursztynu przypisywał posiadanie duszy także ciałom martwym; 15. nie zakładał, że materializm ma się łączyć z ateizmem; materializm nie był negacją Boga.

 

TWIERDZENIE  TALESA

Jeżeli ramiona kąta przetniemy prostymi równoległymi, to odcinki wyznaczone na jednym ramieniu kąta są proporcjonalne do odpowiednich odcinków utworzonych na drugim ramieniu kąta.

 

TWIERDZENIE  ODWROTNE  DO  TWIERDZENIA  TALESA

Jeżeli proste przecinające ramiona kąta wyznaczają na jednym ramieniu odcinki proporcjonalne do odpowiednich odcinków utworzonych na drugim ramieniu, to te proste są równoległe.

 

TWIERDZENIE

(O  ODCINKACH  PROPORCJONALNYCH  NA  PROSTYCH  RÓWNOLEGŁYCH)

Jeżeli ramiona kąta (lub ich przedłużenia) przecięte są kilkoma prostymi równoległymi, to odcinki utworzone na prostych równoległych są proporcjonalne do tych odcinków każdego ramienia, których początkiem jest wierzchołek kąta.

 

FILOZOFIA  TALESA

 

“POCZĄTKIEM  WSZECHRZECZY  JEST  WODA,  A  ŚWIAT  MA  DUSZĘ  I  JEST  PEŁEN  DEMONÓW.”

W przyrodzie coś powstaje z niczego (początek bezwzględny, absolutny) lub powstaje coś nowego (początek względny). Tales odrzucił początek absolutny. Nie pytał, skąd wzięła się woda jako budulec i początek wszystkiego. Woda była zawsze; jest jej wszędzie pełno; wszystko jest podobne do wody. Przedmioty i zjawiska porównywał z trzema stanami skupienia wody. W środowisku nic nie jest suche, bo byłoby martwe. A świat przecież żyje, cała przyroda jest ożywiona.

Wszystko, co istnieje – żyje. Wszystko, co żyje – porusza się. Ruch to nie tylko przemieszczenie, ale przechodzenie z jednego stanu w drugi (3 stany). Ruch to ciągła przemiana, której podstawą jest woda. Tales był żywiołowym materialistą, który za żywioł obrał sobie wodę.

“WSZYSTKO,  CO  ŻYJE  JEST  MOKRE,  WSZYSTKO,  CO  SUCHE  UMIERA.”

“WSZYSTKO  JEST  Z  WODY,  Z  WODY  POWSTAŁO  I  Z  WODY  SIĘ  SKŁADA.”

“ZIEMIA  PŁYWA  NA  WODZIE  JAK  KAWAŁEK  DREWNA.”

“WSZYSTKO  JEST  PEŁNE BOGÓW,  CAŁA  PRZYRODA  JEST  OŻYWIONA.”

 

ŚWIAT  OTOCZONY  JEST  PRZEZ  WODY  I  Z  WÓD  ZOSTAŁ  ZRODZONY

W zakresie kosmologii Tales twierdził, że praprzyczyną i pramaterią wszechświata jest woda. Przytaczał na poparcie swej tezy kilka dowodów:

a.  źródłem życia jest pochodząca z wody wilgoć (np. kiełkujące dzięki wilgoci nasiona);

b.  woda, podobnie jak cała materia, potrafi przybrać trzy stany skupienia (stały, ciekły i gazowy);

c.  woda jest wciąż żywa i nie potrzebuje dla swego ruchu siły zewnętrznej;

d.  wpływy mitologii babilońskiej i egipskiej, w których woda rzek odgrywała istotną rolę;

e.  wpływ mitologii greckiej, w której “Okeanos jest pierwszym rodzicem wszystkich bogów”.

 

SZKOŁA  JOŃSKA

TALES  Z  MILETU – filozof, matematyk i astronom grecki, jeden z twórców tzw. szkoły jońskiej. Rozpoczął systematyzowanie wiedzy geometrycznej. Uchodzi za ojca matematyki. Znane mu były oddziaływania magnesu na żelazo i elektryzowania się bursztynu.

Podstawowym pytaniem Talesa, jak i innych jońskich filozofów przyrody, było pytanie o “arche”, czyli początek, podstawę, osnowę i strukturę świata. Twierdził, że arche to żywioł wody, wszystko z niej pochodzi i do niej powraca – wniosek wyciągnął nie odwołując się do mitów, lecz do obserwacji. Jońscy filozofowie przyrody zwani byli hilozoistami (od greckiego hyle – “materia” i zoon – “życie”), ponieważ głosili, że materia świata jest ożywiona.

HILOZOIZM – filozoficzny pogląd (charakterystyczny dla wczesnych stadiów rozwoju materializmu), przypisujący życie, zdolności poruszania się i właściwości duchowe całej materii.

JOŃSCY FILOZOFOWIE – filozofowie pierwszego okresu rozwoju starożytnej filozofii greckiej, nawiązujący do przedfilozoficznych umiejętności. Pośród nich można wyodrębnić kilka grup: 1) najstarsi filozofowie przyrody z Talesem na czele; oprócz Talesa należeli do niej Anaksymenes i Anaksymander; ich poglądy na temat powstania Wszechświata i praw w nim rządzących były punktem wyjścia dla grup następnych, których drogi rozeszły się na przeciwne krańce; 2) Heraklita; 3) Eleatów; 4) dążąca do pogodzenia stanowisk; należeli do niej Empedokles, Anaksagoras i atomiści; stworzyli oni najdojrzalsze teorie filozoficzne tego okresu.

JOŃSKA SZKOŁA PRZYRODY – poglądy głoszone przez filozofów z pierwszej starożytnej szkoły w Grecji, działającej w VI – IV w. p.n.e.

 

MYŚLI  TALESA

“NAJTRUDNIEJ  POZNAĆ  SAMEGO  SIEBIE.

“KROPLA  DRĄŻY  SKAŁĘ.

 

Na początek.      Powrót do "Wiedza matematyczna".      Powrót do strony głównej.